Τι πρέπει να γράφει ο τιμοκατάλογος εστιατορίου: η λίστα της ΥΑ 91354/2017 και τα πρόστιμα
Τα άρθρα 69 έως 76 των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. σε απλά ελληνικά, με τα πρόστιμα, και τι αλλάζει (και τι όχι) όταν βάζετε QR μενού στο τραπέζι. Με σημείωση για την Κύπρο.
Ο τιμοκατάλογος ενός εστιατορίου στην Ελλάδα γράφεται υποχρεωτικά στα ελληνικά, δείχνει κάθε πιάτο και ποτό με την τελική τιμή με ΦΠΑ, δίνεται σε κάθε πελάτη πριν από την παραγγελία και, στα εστιατόρια, αναρτάται και στην είσοδο. Τους κανόνες ορίζουν τα άρθρα 69 έως 76 της Υπουργικής Απόφασης 91354/2017 (Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.), που πολλοί εξακολουθούν να αποκαλούν «αγορανομική διάταξη». Για κάθε είδος χωρίς υποχρεωτική ένδειξη, το πρόστιμο είναι 500€.
Παρακάτω: σε ποια καταστήματα ισχύουν, η λίστα με όσα πρέπει να γράφει ο τιμοκατάλογος, οι δύο φράσεις που δεν πρέπει να λείπουν, τα πρόστιμα, τι ισχύει για το QR μενού και τι αλλάζει στην Κύπρο. Ελέγξαμε το ενοποιημένο κείμενο στις 17.10.2026· τα άρθρα για την εστίαση είναι ίδια από το 2017, εκτός από τον κανόνα για το ελαιόλαδο, που ισχύει από 01.03.2020.
Σε ποια καταστήματα ισχύει;
Το άρθρο 69 καλύπτει τα «καταστήματα μαζικής εστίασης και αναψυχής (εστιατόρια, καταστήματα γρήγορης εστίασης, ταβέρνες, καφετέριες, κέντρα διασκέδασης και λοιπά παρόμοια καταστήματα)». Τα παραδοσιακά καφενεία έχουν ελαφρύτερη υποχρέωση: αναρτημένο τιμοκατάλογο σε εμφανές σημείο, μόνο με τα είδη και τις τιμές τους με ΦΠΑ (άρθρο 70 παρ. 3). Τα πρόστιμα τα επιβάλλουν οι Διευθύνσεις Ανάπτυξης των Περιφερειών.
Τι πρέπει να γράφει ο τιμοκατάλογος;
Η λίστα ακολουθεί τα άρθρα της απόφασης. Σε κάθε γραμμή, το άρθρο και το πρόστιμο αν λείπει:
| Τι ζητά ο νόμος | Πώς το κάνετε | Άρθρο | Πρόστιμο |
|---|---|---|---|
| Αρκετοί τιμοκατάλογοι για όλα τα είδη | Ικανός αριθμός τιμοκαταλόγων· ο νόμος δεν ορίζει αριθμό ανά τραπέζι | 70 παρ. 1 | 1.000€ αν δεν υπάρχει τιμοκατάλογος |
| Ελληνικά υποχρεωτικά | Ξένες γλώσσες μόνο επιπλέον, προαιρετικά | 70 παρ. 1Α | 500€ |
| Ενημέρωση ατόμων με αναπηρία | Ο υπεύθυνος εξασφαλίζει ότι και τα ΑμεΑ ενημερώνονται για τον τιμοκατάλογο | 70 παρ. 1Β | 500€ |
| Πριν την παραγγελία, σε κάθε πελάτη | Ο κατάλογος φτάνει στο τραπέζι πριν παραγγείλει ο πελάτης | 70 παρ. 2 | 1.000€ |
| Στην είσοδο (εστιατόρια) | Αναρτημένος σε εμφανές σημείο· στα ξενοδοχεία στην εξωτερική όψη της κύριας εισόδου της αίθουσας | 70 παρ. 2 | 1.000€ |
| Κάθε είδος με την τιμή του με ΦΠΑ | Όλα τα είδη «αλά-κάρτ» με την τελική τιμή | 71 παρ. 1 | 500€ για είδος ή τιμή που λείπει (70 παρ. 4Δ)· 1.000€ ανά είδος που χρεώνεται πάνω από τον κατάλογο (71 παρ. 4Β) |
| Μερίδα ή κιλό | «με το κιλό» δίπλα σε ό,τι πουλάτε με το βάρος | 71 παρ. 2Β | 500€ ανά είδος |
| Επιπλέον ελαιόλαδο | Αν το χρεώνετε, η τιμή του γράφεται στον κατάλογο | 71 παρ. 2Γ έως 2Ε | 500€ ανά είδος |
| Το είδος του λαδιού | Ποιο λάδι και σε τι το χρησιμοποιείτε | 71 παρ. 3Α | 500€ ανά είδος |
| Κατεψυγμένα | «Κατεψυγμένο», όπου ισχύει | 71 παρ. 3Β | 500€ ανά είδος |
| Προμαγειρευμένα, προτηγανισμένα | «Προμαγειρευμένο» ή «Προτηγανισμένο» | 71 παρ. 3Γ | 500€ ανά είδος |
| Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. | Μόνο για προϊόντα που είναι πραγματικά Π.Ο.Π. ή Π.Γ.Ε. | 71 παρ. 3Δ | 500€ ανά είδος |
| Προσυσκευασμένα ποτά: μπίρα, κρασί, αλκοολούχα, αναψυκτικά, χυμοί, σόδες, ανθρακούχα νερά | Το όνομα της ετικέτας και ο όγκος σε ml | 71 παρ. 3Ε | 500€ ανά είδος |
| Κρασί και αλκοολούχα ποτά που σερβίρονται χωρίς να φαίνεται η φιάλη | Χώρα προέλευσης και παραγωγός ή εμφιαλωτής, όπως στην ετικέτα | 71 παρ. 3ΣΤ | 500€ ανά είδος |
| Σαλάτες | Το όνομα κάθε σαλάτας και τα βασικά συστατικά της | 71 παρ. 3Ζ | 500€ ανά είδος |
| Ελάχιστη κατανάλωση | «Ελάχιστη κατανάλωση ειδών ___ Ευρώ» σε εμφανές σημείο του τιμοκαταλόγου | 72 παρ. 1 | 500€ ανά είδος |
| Μενού με σταθερή τιμή | Η τελική τιμή ανά άτομο ή ανά μενού, γνωστή όταν ο πελάτης βλέπει τον κατάλογο | 72 παρ. 4 | 500€ ανά είδος |
| Κουβέρ | Δεν επιτρέπεται· ψωμί και νερό χρεώνονται μόνο με την προηγούμενη συναίνεση του πελάτη | 72 παρ. 5 | 500€ ανά είδος |
Οι ενδείξεις του άρθρου 71 παρ. 3 γράφονται «είτε μεμονωμένα, είτε κατά ομάδες φαγητών γλυκών ποτών», αρκεί ο πελάτης να καταλαβαίνει σε ποια είδη αναφέρονται. Για «παραπλανητική-ανακριβή αναγραφή προϊόντος» το πρόστιμο είναι 3.000€ ανά είδος (άρθρο 71 παρ. 4Γ).
Και τα πρόστιμα επιβάλλονται. Στις 10.06.2025 η Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου επέβαλε πρόστιμο 500€ σε ταβέρνα της Αλεξανδρούπολης, επειδή «δεν αναγραφόταν στον τιμοκατάλογο η ένδειξη «κατεψυγμένο»» για θράψαλα που βρέθηκαν στον καταψύκτη του καταστήματος.
Ποιες δύο φράσεις πρέπει να έχει κάθε τιμοκατάλογος;
Δύο φράσεις τις ορίζει ο νόμος και πρέπει να υπάρχουν στον τιμοκατάλογο:
- Για την απόδειξη (άρθρο 1 παρ. 3), σε εμφανές σημείο του τιμοκαταλόγου, με κεφαλαία, ευανάγνωστα γράμματα, στο ίδιο μέγεθος με τα είδη: «Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΕΑΝ ΔΕΝ ΛΑΒΕΙ ΤΟ ΝΟΜΙΜΟ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ (ΑΠΟΔΕΙΞΗ - ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ)», και στα αγγλικά: «CONSUMER IS NOT OBLIGED TO PAY IF THE NOTICE OF PAYMENT (RECEIPT - INVOICE) HAS NOT BEEN RECEIVED». Πρόστιμο 1.000€ για κάθε παράβαση.
- Για τα φύλλα διαμαρτυρίας (άρθρο 76 παρ. 3), στον τιμοκατάλογο και σε εμφανές σημείο, στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά: «ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΕ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΣΗ ΔΙΠΛΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΔΟ». Ο νόμος δίνει μόνο την ελληνική διατύπωση· τις τρεις μεταφράσεις τις γράφετε εσείς. Πρόστιμο 500€.
Τη διατύπωση της φράσης για την απόδειξη την ελέγξαμε στις 17.10.2026. Τον Ιούλιο του 2025 τέθηκε σε διαβούλευση αναθεώρηση των τριών πρώτων κεφαλαίων των Κανόνων, όπου ανήκει αυτή η φράση· ως τις 17.10.2026 δεν βρήκαμε νέο κείμενο σε ισχύ, οπότε ξανακοιτάξτε τη διατύπωση πριν τυπώσετε νέους καταλόγους.
Μπορεί το QR μενού να είναι ο τιμοκατάλογος;
Τα άρθρα για την εστίαση δεν αναφέρουν ψηφιακό ή ηλεκτρονικό τιμοκατάλογο, ούτε υπέρ ούτε κατά. Ζητούν ικανό αριθμό τιμοκαταλόγων, τιμοκατάλογο για κάθε πελάτη πριν την παραγγελία και, στα εστιατόρια, αναρτημένο τιμοκατάλογο στην είσοδο (άρθρο 70). Ηλεκτρονική προβολή η απόφαση αναφέρει μόνο για τις πωλήσεις μέσω διαδικτύου (άρθρο 2 παρ. 1) και για το take away, στον χώρο της παραγγελίας «(φυσικό ή διαδικτυακό)» (άρθρο 72 παρ. 3). Στην πράξη λοιπόν:
- Ο τιμοκατάλογος στην είσοδο μένει. Το άρθρο 70 παρ. 2 ζητά ανάρτηση, και το QR μενού δεν την αντικαθιστά.
- Το QR μενού μπαίνει στο τραπέζι, δίπλα στους έντυπους καταλόγους, με τις ίδιες τιμές. Κρατήστε έντυπους καταλόγους για τον πελάτη χωρίς κινητό ή με άδεια μπαταρία, και για όποιον τους ζητήσει.
- Ο έντυπος κατάλογος μένει πλήρης, με όλες τις ενδείξεις και τις δύο φράσεις.
- Οι τιμές συμφωνούν παντού. Μια τιμή στο QR μενού διαφορετική από τον έντυπο κατάλογο μπερδεύει τον πελάτη και τον ελεγκτή.
Αν θέλετε το QR μενού να λογίζεται και ως ο τιμοκατάλογος του τραπεζιού, ρωτήστε πρώτα δικηγόρο ή τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειάς σας: δεν βρήκαμε κείμενο ή απόφαση που να το απαντά.
Ενημέρωση, όχι νομική συμβουλή. Ελέγχθηκε στις 17.10.2026, στο ενοποιημένο κείμενο της ΥΑ 91354/2017 (τελευταία ενημέρωση 28.09.2026).
Πώς βοηθά ένας ψηφιακός κατάλογος;
Δεν αντικαθιστά τον έντυπο τιμοκατάλογο, αλλά σας βοηθά να κρατάτε τις ενδείξεις σωστές και ίδιες παντού. Στο doXmenu:
- τα ελληνικά είναι η κύρια γλώσσα, και ο πελάτης αλλάζει σε αγγλικά, γερμανικά ή άλλη γλώσσα με ένα πάτημα
- «Κατεψυγμένο», «Προτηγανισμένο», «με το κιλό» και τα ml τα γράφετε στο πιάτο και τα αλλάζετε από το κινητό όταν αλλάζει ο προμηθευτής, χωρίς νέα εκτύπωση
- η τιμή που γράφετε είναι αυτή που βλέπει ο πελάτης, με τον ΦΠΑ μέσα
- τα 14 αλλεργιογόνα της ΕΕ φαίνονται σε κάθε πιάτο, στη γλώσσα του πελάτη
- ό,τι τελείωσε το κρύβετε με ένα πάτημα, χωρίς να το σβήσετε
Ειδικό πεδίο για το «Κατεψυγμένο» ή για τιμή ανά κιλό δεν υπάρχει: τα γράφετε στην περιγραφή και στο πεδίο της τιμής, που δέχεται ελεύθερο κείμενο. Ούτε οι δύο φράσεις προστίθενται αυτόματα. Δείτε τι περιλαμβάνει το ψηφιακό μενού doXmenu και πόσο κοστίζει στη σελίδα με τις τιμές· βάσεις και αυτοκόλλητα QR για τα τραπέζια θα βρείτε στο eshop του doXmenu. Για το ψωμί, το νερό και το κουβέρ, δείτε τι επιτρέπεται με το κουβέρ.
Τι ισχύει στην Κύπρο;
Άλλο σύστημα. Κατά τον περί Κέντρων Αναψυχής Νόμο του 1985 (29/1985, άρθρο 13), όπως τον βρήκαμε στο CyLaw στις 17.10.2026, ο τιμοκατάλογος υποβάλλεται στην αρμόδια αρχή για έγκριση και σφράγιση, αντίγραφό του αναρτάται στην εξωτερική είσοδο και σε περίοπτη θέση μέσα στο κέντρο, και απαγορεύεται η χρέωση πάνω από τις εγκεκριμένες τιμές. Το Υφυπουργείο Τουρισμού ζητά τιμοκατάλογο «στην Ελληνική και σε μία τουλάχιστο ξένη γλώσσα από τις επικρατέστερες», με όλες τις επιβαρύνσεις μέσα στην τιμή, όπως το δικαίωμα υπηρεσίας και ο ΦΠΑ.
Η νομοθεσία αλλάζει: τον Απρίλιο του 2026 η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε νέο νόμο για τους χώρους αναψυχής, και τον Ιούνιο ο Πρόεδρος τον παρέπεμψε στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο. Ως τις 17.10.2026 δεν βρήκαμε απόφαση. Πριν αλλάξετε τιμές ή κατάλογο, ελέγξτε με το Υφυπουργείο Τουρισμού ή τον δήμο σας. Περισσότερα στη σελίδα για το QR menu στην Κύπρο.
Ενημέρωση, όχι νομική συμβουλή. Ελέγχθηκε στις 17.10.2026.
Τι ρωτούν ακόμη οι ιδιοκτήτες;
Είναι υποχρεωτικός ο τιμοκατάλογος στην είσοδο;
Για τα εστιατόρια ναι: το άρθρο 70 παρ. 2 της ΥΑ 91354/2017 ζητά τον τιμοκατάλογο αναρτημένο σε εμφανές σημείο στην είσοδο. Στα ξενοδοχεία αναρτάται στην εξωτερική όψη της κύριας εισόδου της αίθουσας όπου σερβίρονται τα είδη.
Χρειάζεται ο κατάλογος και στα αγγλικά;
Ο νόμος ζητά υποχρεωτικά ελληνικά και επιτρέπει προαιρετικά μία ή περισσότερες ξένες γλώσσες (άρθρο 70 παρ. 1Α). Κανόνα που να ζητά αγγλικά στις τουριστικές περιοχές δεν βρήκαμε. Οι δύο σταθερές φράσεις όμως γράφονται και σε ξένες γλώσσες: η φράση για την απόδειξη στα ελληνικά και στα αγγλικά, η φράση για τα φύλλα διαμαρτυρίας στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά.
Πόσο είναι το πρόστιμο αν λείπει το «Κατεψυγμένο»;
500€ για κάθε είδος χωρίς την υποχρεωτική ένδειξη (άρθρο 71 παρ. 4Α), και 3.000€ ανά είδος για παραπλανητική ή ανακριβή αναγραφή (άρθρο 71 παρ. 4Γ).
Πρέπει να γράφω το ποσοστό του ΦΠΑ στον κατάλογο;
Οι τιμές πρέπει να περιλαμβάνουν τον ΦΠΑ (άρθρο 71 παρ. 1). Άρθρο που να ζητά το ποσοστό ή ανάλυσή του δεν βρήκαμε.
Μου αρκεί μόνο το QR μενού στο μαγαζί;
Όχι. Ο τιμοκατάλογος στην είσοδο μένει, και καλό είναι να κρατάτε έντυπους καταλόγους για όποιον τους ζητήσει. Το QR μενού μπαίνει στο τραπέζι, δίπλα τους, με τις ίδιες τιμές.
Από πού είναι τα στοιχεία;
Ο νόμος: ΥΑ 91354/2017, ενοποιημένο κείμενο στο taxheaven.gr (τελευταία ενημέρωση 28.09.2026) και το αρχικό κείμενο του ΦΕΚ Β΄ 2983/30.08.2017, άρθρα 1, 2 και 69 έως 76. Το πρόστιμο του Έβρου: απόφαση 191095/1452/10.06.2025 της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Π.Ε. Έβρου, όπως τη δημοσίευσε η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Κύπρος: ο νόμος 29/1985 στο CyLaw, Υφυπουργείο Τουρισμού, Υποχρεώσεις και ευθύνες επιχειρηματιών κέντρων αναψυχής (02.04.2021) και Sigmalive, 08.06.2026 για την παραπομπή του νέου νόμου. Όλες οι πηγές ανοίχτηκαν στις 17.10.2026.
Τι διαβάζετε μετά: τι επιτρέπεται με το κουβέρ, τι ζητά ο ΕΦΕΤ για τα αλλεργιογόνα και πώς στήνετε τον τιμοκατάλογο της καφετέριας. Ή ξεκινήστε τον δωρεάν μήνα.
Φτιάξτε το QR menu σας σήμερα: ο πρώτος μήνας είναι δωρεάν.
Ξεκινήστε δωρεάν